4 Ekim 2012 Perşembe

Paragraf Yazıyoruz



Dersimiz Türkçe, metnimiz Ayşegül. Yine bir düzenleme faciası. Metinleri öyle bir düzenliyorlar ki, konusunu ya da ana fikrini belirlemek imkânsız hale geliyor :(
Her neyse. Etkinlikler arasında paragraf yazma çalışması vardı. Bu Pinterest denen alem ufkumu açtı bu sene :) Yine orada görüp sınıfıma uyarladığım, bugüne kadar neden düşünemedim diye hayıflandığım bir uygulama yaptık. Diğer öğretmenleri bilemem ama ben bugüne kadar paragrafın tanımını yapmış, örnekler okutmuş ve sonra da bir konu verip "haydi bir paragraf yazın" demekten öteye geçememiş bir öğretmen olduğumu farkettim. Oysa paragraf yazmayı öğretmek bambaşka bir işmiş. 
Fikir şöyle; paragraf yazma işini trafik ışıklarına benzetmişler. Yeşil ışıkla giriş yapıyoruz, sarı ışıkla konuyu genişletiyoruz ve kırmızı ışıkla noktalıyoruz. 
İşe önce bir poster hazırlamakla başladım.
Posteri tahtaya asmadan önce tekrar paragrafın ne olduğundan bahsettik. Ardından posteri tahtaya asıp tek tek açıklamalar yaptım. Önce yazacağımız konuya karar vereceğiz. Konumuzu metne bağlı olsun diye Türkiye olarak belirledik. Tahtanın ortasına Türkiye yazıp bir zihin haritası hazırladık. Ülkemiz hakkında bildiklerimizi yazdık. Bölgelerden geçen sene ek bilgi olarak bahsetmiş, sonra da hayat bilgisi dersinde işlemiştik. Çocuklarım bugün bana yedi bölgenin adını bir bir sayınca doğrusu neredeyse ağlayacaktım :) Her neyse, sonuçta ortaya şöyle bir zihin haritası çıktı:
Ardından öğrencilerime daha önceden renkli fon kartonunu enine ortadan ikiye katlayıp 1,5 cm genişliğinde keserek hazırladığım yaklaşık 20 cm uzunluğundaki şeritlerin yeşil renkte olanlarından birer tane dağıttım. Bu bizim yeşil ışığımız, yani paragrafın giriş bölümü oldu. Bu bölümde bir konu cümlesi yazmamız gerektiğini anlattım ve hep birlikte bir konu cümlesi belirledik. "Bizim ülkemiz Türkiye'dir." Saklayacak değilim bu aşamada neredeyse verem oluyordum ama başardık :) Herkes yeşil şeride bu cümleyi yazdıktan sonra sıra gelişme bölümüne geldi. Bu bölüm için sarı şeritler dağıttım. Ardından hep birlikte Türkiye'nin daha önce belirlediğimiz özelliklerini sarı şeritlerimize yazdık. Sarı şeridi bitenler yenisini aldı ve 3-4 cümle uzunluğundaki gelişme bölümünü de tamamlamış olduk. Son olarak kırmızı ışık yani sonuç bölümü için zihin haritamızın en altına yazdığımız "Türkiye Dünya'nın en güzel ülkesidir." cümlesini belirledik. Kırmızıda yazıları pek görünmez diye pembe şeritler hazırlamıştım. Herkes kapanış cümlesini de yazdı.

Yazma işi bittikten sonra A5 kağıtlarımızı yan tutarak başlık için üstten iki parmak boşluk ayırdık. Yeşil şeridimizin boş kalan yerlerini kestik ve paragraf girintisini ayarlayarak kâğıtlarımıza yapıştırdık. Ardından sarı şeritlerimizi yeşilin hemen yanına, sayfaya sığmayan yerinden keserek yapıştırarak gelişme bölümünü tamamladık. Yeşil şeritler ve ilk sarı şeritlerde tek tek yardım etmem gerekti ama sonrasını kendileri halletti. 

 Son olarak pembe kapanış cümlelerini de yapıştırıp paragrafımızı noktaladık. Çalışmalar panodaki yerini aldı. "Öğretmenim çok keyifli bir etkinlikti" nidaları arasında dersimizi noktaladık. Etkinlik yaklaşık 50 dakika sürdü.



Bu etkinliği bu haliyle bir kez daha uygulayacağım. Ardından iki ya da duruma göre üç kez karton yerine renkli kalemler kullanarak yine ortak paragraf  yazma şeklinde uygulayacağım. Bu sayede çocuklar paragrafın mantığını da kavramış olacaklar. Sonraki aşamada konuyu verip zihin haritasını birlikte oluşturduktan sonra kendi paragraflarını oluşturmalarını isteyeceğim. Son aşama olarak da konuyu verip zihin haritası ve paragraf işini onlara bırakacağım. Bu arada bugün de zihin haritasını çocuklarım oluşturdu zaten. Ben sadece rehberlik ettim fazla dağılmayalım diye :) Ama son aşamada herkes kendi zihin haritasını oluşturacak. 
Evet, çok da zor değilmiş paragraf yazmak. Hatta çok da eğlenceliymiş. Mesleğimle ilgili eksiklerimi gördüğümde mutlu oluyorum. Daha öğrenecek çok şeyim var bunu bilmek güzel. Hatalarımı görüp düzeltebilmek de bence çok keyifli. 
:)